Niên Biểu

1911: Lê Thị Lựu sinh ngày 19/01/1911 (19 tháng 12 Âm lịch) tại làng Thổ Khối, tỉnh Bắc Ninh. Cha là Lê Văn Quế, công chức tòa sứ, mẹ là Nguyễn Thị Quế. Chị cả trong gia đình bốn chị em: Lê Thị Lựu, Lê Thị Cẩn, Lê Thị Chương và Lê Thị Đào. Từ nhỏ đến 14 tuổi theo cha đi nhiều nơi: Bắc Ninh, Thái Bình, Nam Ðịnh, Hải Phòng và Hà Nội.

1925: Ðậu bằng Sơ đẳng Tiểu học tại Hà Nội.

1926: Học lớp Dự bị Trường Cao Ðẳng Mỹ Thuật Ðông Dương.

1927: Đỗ vào Trường Cao Ðẳng Mỹ Thuật Ðông Dương, khóa III.

1929: Ngày 15/11/1929, bầy 2 tranh sơn dầu trong cuộc triển lãm chung đầu tiên của trường Mỹ Thuật Đông Dương: Chân dung Ông Hai và Thiếu nhi trong vườn chuối. Được các thầy Victor Tardieu, Inguimberty và báo chí khen ngợi.

1932: Tốt nghiệp thủ khoa khoá III.

1933: Ðược bổ giáo sư dạy các trường Trung Học Bảo Hộ (Bưởi), Nữ Sư Phạm (Hàng Bài), Ðăng Ten (Ecole dentellière), Hồng Bàng (tư thục). Thành lập bầy sói con Trứng Rồng.

1934: Ngày 16/10/1934, thành hôn với Ngô Thế Tân, kỹ sư canh nông, sinh ngày 11/1/1911 tại làng Đáp Cầu, tỉnh Bắc Ninh. Ông Ngô Thế Tân mất ngày 25/2/1997 (19/1/Đinh Sửu) tại Peymeinade, Pháp.

1935: Chuyển vào Sài Gòn. Gặp hoạ sĩ Mai Thứ ở Huế.

1935-1936-1937: Dạy các trường Trung Học Áo Tím (sau này là Gia Long) và Mỹ Thuật Gia Ðịnh. Cộng tác với các tạp chí Ngày Nay, Phụ Nữ Tân Văn, Đàn Bà Mới, ký tên Văn Đỏ dưới các ký hoạ hay hình hoạ. Làm thơ (rất ít) ký bút hiệu Thạch Ẩn, do một nhà sư đặt cho.

1938: Bị bệnh lao phải trở về Hà Nội điều trị.

1939: Dạy các trường Trung Học Bảo Hộ (sau này là Chu Văn An), Nữ Sư Phạm (sau này là Trưng Vương). Cuối năm 1939, chồng là công chức ngạch Đông Dương, nhận thuyên chuyển qua Pháp làm việc thay các đồng nghiệp Pháp phải nhập ngũ.

1940: Tháng 3/1940, lên đường vào Sài Gòn, đáp tầu Jean Laborde đi Pháp. Tháng 5/1940 đến Marseille. Tháng 6/1940, lên tới Paris giữa ngày Ðức thả bom. Phải tản cư đi Nantes. Gần hai tháng sau mới trở lại vùng Paris, ở trong một phòng của Ban Kỹ Thuật Canh Nông Nhiệt Đới (Section Technique d'Agriculture Tropicale) nơi chồng làm việc, số 45b, Avenue de la Belle Gabrielle, thị xã Nogent sur Marne.

1941: Ngày 1/1/1941, sinh con trai duy nhất Ngô Mạnh Ðức, tại bệnh viện Saint Antoine Paris quận 12, giữa đêm giới nghiêm của quân đội Ðức, đi lại khó khăn. Gặp bác sĩ Nguyễn Mạnh Đôn làm viêc tại đây. Ngô Mạnh Đức sau trở thành kiến trúc sư. Tháng 7/1941: gia đình rời xuống vùng tự do (miền Nam Pháp) định đáp tầu từ Marseille về nước. Nhưng đường thủy đi Viễn Đông đã bị cắt.

1942: Qua ở Nice. Gặp lại Lê Phổ và Mai Thứ. Mới đến ở cùng Lê Phổ, sau trọ ở Pension des Etats Unis do Cao Văn Bổn quản lý. Tháng 6/42, đi thăm vùng Poitou, ở thị xã Saint Pierre de Maillé do cựu toàn quyền Ðông Dương René Robin làm thị trưởng. Tháng 7/1942: đi Phi Châu vì chồng được bổ nhiệm giám đốc Vườn Thử Nghiệm Thực Vật Kindia (Jardin d'Essai de Kindia) ở Guinée.

1943: Vẽ một số tranh thiếu nữ bản xứ mặc lễ phục ngày kết thúc cắt dâm hạch (excision).

1945: Trở lại Pháp. Ở cùng Mai Thứ tại xưởng vẽ số 16 avenue du Parc, thị xã Vanves, ngoại ô Paris. Cuối năm đi nghỉ ở Chedde, trọ ở khách sạn Pernot.

1946: Nhân dịp hội nghị Fontainbleau, Lê Thị Lựu tiếp xúc và ủng hộ phái đoàn. Sau ngày toàn quốc kháng chiến, Ngô Thế Tân ngừng làm công chức cho Pháp, cùng Lê Thị Lựu mở hiệu buôn để sinh sống. Lê Thị Lựu tích cực tham gia phong trào cách mạng chống Pháp, bị an ninh theo dõi. Mai Thứ và Vũ Cao Đàm bị bắt giam ở ngục Santé. Lê Thị Lựu làm thủ quỹ Hội Liên Hiệp Việt Kiều đến năm 1954.

1947: Dọn nhà về Paris, số 41 phố Blomet, quận 15, cùng địa chỉ với Lê Phổ. Nhà này do người bạn là bác sĩ Trần Hữu Tước khi về nước đã sang tên cho.

1953: Dọn nhà xuống số 10 Impasse Joséphine, thị xã Gentilly, ngoại ô Paris.

1955: Phái đoàn Thương Mại Bắc Việt Nam qua Pháp lần đầu, Ngô Thế Tân, lúc đó là phó chủ tịch Hội Việt Kiều, tận tình giúp đỡ. Trưởng phái đoàn đề nghị lên Bộ Ngoại Thương, triệu ông về nước làm việc.

1956: Ngô Thế Tân về Hà Nội công tác ở bộ Ngoại Thương. Lê Thị Lựu ở Pháp, quyết định trở lại với hội hoạ.

1957: Bầy tranh thường xuyên ở Galerie Le Chapelin, 41 Faubourg Saint Honoré, Paris.

1958: Cuối năm 1958, Ngô Thế Tân bị bệnh lao tái phát, phải trở lại Pháp điều trị.

1959: Lê Thị Lựu bầy tranh lần đầu tại Phòng Triển Lãm Hội Liên Hiệp Nữ Họa Sĩ, Điêu Khắc và Chạm Trổ (Salon de l'Union des Femmes Peintres, Sculpteurs et Graveurs): Ba bức, bán ngay hai bức lúc khai mạc cho hai người Mỹ. Ðược Giải Nhất (Premier Prix) và trở thành Thành viên chính thức (Sociétaire) của Hội.

1960: Được tin miền Bắc dự định đánh miền Nam. Lê Thị Lựu và Ngô Thế Tân tách khỏi Hội Việt Kiều.

1962: Làm giáo sư hội họa ở Lycée Corot, Paris.

1963: Giáo sư ở Lycée Rodin Paris và Lycée d'Orsay (ngoại ô Paris).

1971: Chồng nghỉ hưu, dọn nhà xuống vùng Ðịa Trung Hải, làng Spéracèdes, boulevard de la Renaude, biệt thự An Trang.

1975: Lê Thị Lựu về thăm Hà Nội. Trong dịp này bà vẽ biếu Hội Mỹ Thuật bức tranh lụa Phụ nữ gặt luá. Bức tranh này sau biến mất.

1978: Ngã thang, cột sống bị chùn.

1979: Mắc bệnh tim đập không đều (arythmie). Thỉnh thoảng lên cơn đau. Vẫn tiếp tục sáng tác. Bức tranh cuối cùng hoàn tất năm 1988 là bức Tam Đại Đồng Đường.

1988: Ngày 6/6/1988 (24/5 Mậu Thìn) Lê Thị Lựu đột ngột từ trần vì bị xuất huyết não, tại bệnh viện Antibes.

(Soạn theo tài liệu của Ngô Thế Tân và Lê Thị Lựu)